Ewa i Jerzy Wolscy

Malowidła w prezbiterium Kościoła Środowisk Twórczych w Łodzi
cz. 2

W kompozycji poświęconej biblijnemu wygnaniu z Raju zestawione zostały, w sposób bardzo rzadko spotykany, dwa odrębne przedstawienia Adama i Ewy z Matką Boską i Jezusem. Symbolizują one grzech pierworodny pierwszych rodziców i odkupienie człowieka przez Jezusa Chrystusa. W zestawieniu tym ilustrowane są dwie postawy, Ewy i Matki Boskiej stającej się drugą Ewą1. Grzech Ewy, skuszonej przez złego ducha, polegał na odmówieniu posłuszeństwa w wykonywaniu woli Stwórcy, co spowodowało skazanie człowieka na jego ziemską egzystencję, a czemu przeciwstawiła się Panna Maryja, która przez swoje „tak” podczas zwiastowania, dała początek odkupieniu.

Omawiana kompozycja wpisana jest w trójkąt, którego oś stanowią: wyprostowana noga Adama, wyciągnięta w górę ręka anioła i sylwetka Matki Boskiej. Przyjmując logikę ilustrowanej idei, na osi powinien znajdować się również Jezus. Tymczasem jest On przesunięty nieco w prawo, co nie jest przypadkiem. Przesunięcie to jest świadomie zamierzone dla podkreślenia ekspresji ruchu Jezusa. Mówiąc o ekspresji, to jest ona przypisana każdej osobie. Anioł jest energiczny i zdecydowany w wykonywaniu Bożego nakazu, Adam zawstydzony i zrozpaczony rusza w świat, na który został skazany. Ewa przestraszona stara się ukryć w cieniu męża. Matka Boska pełna dobroci i łagodności przekazuje swego Syna światu. Jezus, podobny w swej nagości do Adama, rusza podobnie jak on w tym samym kierunku, ale jakże z innych motywów i w innym celu. Wąż przy nogach Ewy stara się utrzymać w cieniu ludzkich postaci. Twardy grunt ziemi kontrastuje z miękkimi obłokami symbolizującymi niebo. Cała scena rozgrywa się na jednym planie z sugestią istnienia domniemanego rajskiego ogrodu na planie drugim.

Malowidło, zapewne dzięki usytuowaniu we wnętrzu, realizmowi w przedstawianiu ludzi, zwierząt i roślin oraz dużemu ładunkowi treści, przywodzi skojarzenie z arrasem, który spełnia podobną funkcję jako dekoracja, a przez zawartą w nim narrację, także funkcję przekazu.

1. M. Biernacka, T. Dziubecki, H. Graczyk, J. Pasierb, Maryja Matka. Chrystusa. Warszawa 1987, s. 135.

1 | 2 | 3 | 4